Ieme Faber
0 
031 oktober | 14:05
Krimp vraagt om brede aanpak
Krimp staat synoniem voor verschillende demografische veranderingen. Het rijtje is bekend: stagnerende bevolking, minder jongeren, meer ouderen, meer eenpersoonshuishoudens. Deze effecten doen zich niet overal tegelijk en in dezelfde mate voor. Behalve een landelijke aanpak is een regionaal gedifferentieerd beleid nodig. Binnen een regionale aanpak kan weer onderscheid worden gemaakt tussen de effecten voor de meer dunbevolkte gebieden en voor de steden.
De verschillende overheden staan dus voor een complexe opgave, met een verschuiving van kwantitatieve naar een kwalitatieve benadering. Oplossingen betreffen een breed terrein.
Maatregelen dicht bij huis hebben betrekking op de ruimtelijke planning van woningbouw en bedrijventerreinen, aanpassingen van de woningvoorraad, het overeind houden van voorzieningen in zorg en onderwijs. Gemeenten zijn als eerste verantwoordelijk voor deze maatregelen, waarbij (pijnlijke) keuzen met betrekking tot het snijden in bestemmingsplannen soms onvermijdelijk zijn. Daar tegenover staan de zo mogelijk nog moeilijker herstructureringsopgaven, met weinig verdieneffecten en ook hier een pijnlijke financiële situatie. Concurrentie tussen gemeenten maakt het leed op korte termijn voor een ieder alleen maar groter, dus regionale afstemming is absoluut vereist. De provincies zullen hierop moeten toezien en zonodig hun ruimtelijke instrumenten en het financieel toezicht op de gemeenten moeten inzetten.
Met maatregelen verder weg bedoel ik het opvangen van de sociaal-economische effecten van krimp. Daling van de beroepsbevolking en daarmee samenhangende verschuivingen in de arbeidsmigratie (ook internationaal!) hebben ingrijpende gevolgen voor de ontwikkeling en spreiding van zowel de nationale als regionale arbeidsmarkt. In verschillende provincies worstelt men met de vraag hoe de effecten voor de werkgelegenheid en van veranderingen in het woon/werkgedrag kunnen worden opgevangen. Ook hier geldt dat oneigenlijke concurrentie tussen de economische regio’s voorkomen moet worden.
Betekent krimp alleen maar kommer en kwel? Ik ben benieuwd naar inschattingen over de positieve gevolgen ervan voor de ruimtelijke inrichting en welvaart van ons land.
Ieme Faber / coördinerend senioradviseur Interprovinciaal overleg (IPO)
