Frans Spakman
0 
029 oktober | 16:46
Kans voor verbeterde leefbaarheid
De stand van zaken is dat de provincie Groningen ten eerste deel neemt aan een Europees project Demografic Change New Opportunities In Shrinking Europe, waarin wordt samengewerkt om onder meer:
- awareness bij bevolking en maatschappelijke partijen te ontwikkelen. Zorgen dat de mensen in de krimpgebieden weten dat het aantal mensen verder afneemt en dat binnenkort ook het aantal huishoudens zal afnemen in sommige delen van de provincie en dat dat alles gevolgen kan hebben voor de leefbaarheid, voor de (bereikbaarheid en beschikbaarheid van) voorzieningen, voor de zorg, voor de ruimtelijke kwaliteit.
- kennis uit te wisselen over de ontwikkelingen bij de partners in in europese project waaronder Twente (lead partener) en Zeeland in Nederland betreffende arbeidsmarkt, zorgvoorzieningen en innovatief wonen.
- mogelijke integrale aanpak (krimpstrategie) te volgen en te kunnen implementeren.
De provincie zet daarnaast binnen dit project op regionaal niveau in met 4 pilotprojecten demografic change, gericht op;
- verhoging arbeidsinzet zorg,
- innovatie wat betreft wonen,
- leefbaarheid ouderen en telecare voor ouderen.
Om te kunnen komen tot een zo integraal mogelijke krimpstrategie is eerst aan de meest relevante gebieden (Oost-Groningen, Eemsdeltagemeenten) gevraagd zelf met 'leefbaarheidsplannen' in verband met de demografische ontwikkelingen te komen. Wanneer begin 2009 duidelijk is wat die bevolking zelf wil, kan de provincie kijken hoe ze de doelstellingen kan integreren in een de regio dekkende krimpstrategie.
Afgelopen week was er een voorproefje in de Statenzaal wat betreft basisscholen in kleine kernen: er was veel belangstelling om samen te kijken hoe we de sterk teruglopende afzonderlijke basisscholen kunnen laten fuseren.
Waar het op nationaal schaalniveau op aan komt is awareness te voeden, omdat de realiteit van (bevolkings)groei in steeds meer gemeenten (nu al ongeveer de helft!) plaats gaat maken voor daling van de bevolking.
Afgezien van vergrijzing en ontgroening die ook breed de samenleving zullen 'aandoen', is het de gevolgen van de krimp van het bevolkingsaantal en wellicht decennia later zelfs krimp van het aantal huishoudens, waar Nederland momenteel niet op ingesteld is. Immers als je huizen bouwt voor een levensduur van 50 jaren en de krimp (van de huishoudens) zet over 25 jaren gemiddeld al in, dan moet je nu al anticiperen, dan moet nu al begonnen worden met een planning for decline voor meer dan de helft van Nederland.
Illustratief is één van de WLO-scenarios (Regional Communities) voor Zuid-Holland die een krimp voorziet van 9% in 2040!
(ABF-research Regionale Langetermijnscenario's 2006-2040, juni 2008).
Bekend is voorts de situatie in de kop van Noord-Holland, met name de omgeving van Den Helder.
De provincie Groningen zet in haar Voorontwerp POP nu al in op het in principe niet meer verder uitbreiden van woningbouwlocaties noch bedrijventerreinen, maar op herstructurering, revitalisering.
We kunnen in Nederland al binnen 10 jaren ons voordeel doen met de vrijgekomende ruimte door de ruimtelijke kwaliteit beter tot z'n recht te laten komen, door Nederland zelfs ' mooier' te maken.
We moeten planning for decline durven zien als ontwikkelingsplanologie, als ruimtelijke strategie die de ruimtelijke kwaliteit ontwikkelt, als kans voor verbeterde leefbaarheid.
Daarbij kan zeer wel een combinatie met de klimaatadaptatiediscussie worden aangegaan: Je reduceert en saneert daar het eerst waar de klimaatverandering het meest ingrijpt met belemmeringen voor het toekomstige bestaan in Nederland.
Frans Spakman
sr. provinciaal beleidsambtenaar Ruimtelijke Plannen.
